و پيغمبران اصحاب تنزيل‌اند ؛ و امامان اصحاب تأويل . و در هيچ عهد پيغمبرى از امامى خالى نبوده . معاصر ابراهيم ، شخصى بود ، كه نام او در تورات مذكور است به لغت سريانى و عبرى ، كه آن به لغت عربى « ملك الصديق » و ملك الاسلام بود . و گويند چون ابراهيم ، عليه السلام ، به او رسيد ، عشر چهارپايان خود به دو داد . و خضر ، كه موسى ، عليه السلام ، علم لدنى از او خواست آموخت ، امام بود ، [ يا ] نامزد امام « 1 » . و پيش از دور اسلام ، دور ستر بود : امامان پوشيده بودند . و به روزگار على ، عليه السلام ، كه امام آن دور بود ، امامت ظاهر شد . و از عهد او تا اسماعيل و محمد ، پسرش ، كه هفتم بود ، ظاهر بودند . و ابتداى ستر باز از اسماعيل « 2 » بود . و از محمد ، كه آخر دور ظهور بود ، تمامت مستور شدند . و بعد از او ، امامان مستور باشند تا وقتى كه باز زمان ظهور باشد . و گويند موسى بن جعفر مفادى النفس « 3 » بود از اسماعيل ، و على بن موسى الرضا مفادى النفس « 4 » بود از محمد بن اسماعيل ؛ و قصهء ذبح « فديناه به ذبح عظيم » اشارت به مثل اين صورت بود . و بر جمله ، اين مذهب و مقالت در اكثر بلاد شرق و غرب اسلام فاش گشت ؛ بعضى پوشيده و بعضى آشكارا پديد آمدند . و همه را بر آن اتفاق كه روزگار از امامى خالى نباشد كه خداى را به وى توان شناخت ، و بىمعرفت او خداىشناس و عارف نتوان بود ؛ و پيغمبران در هر روزگار به او اشارت كرده‌اند ؛ و شرع را ظاهرى و باطنى است ؛ اصل باطن است ، مانند جواهر معدنى كه در باطن سنگ تيره تعبيه است و لؤلؤ در اصداف قعر بحر و روح آدمى كه در جسم تيره پنهان است . و در اين معنى احتجاج كردند به قوله تعالى : « لَهُ بابٌ باطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ » ، « وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها » . يعنى ، نكوكارى نه آن است كه به ظاهر مشغول شوند ، چنان‌كه عوام شده‌اند ؛ بلكه بپرهيزند خرسندى ظاهر نمودن . بدين سبب ، مقالت باشد خارج مقالت اصحاب مذاهب شمردند « 5 » .

--> ( 1 ) . ص : بىنقطه : بامرد امام ؛ مجمع م : نائب امام ؛ مجلهء آسيايى : يا نامزد امام است . ( جهانگشا ج 3 ، ص 150 ) . ( 2 ) . مجمع م : و ابتداى ستر باز از محمد بن اسماعيل بود ؛ ص : باز اسماعيل ؛ مجلهء آسيايى : از اسماعيل . ( 3 ) . ص و مجمع م : مبادى النفس ؛ مجلهء آسيايى : مفادى النفس ؛ زبده : فادى النفس . ( 4 ) . اصل : مادى النفس ؛ مجلهء آسيايى : مفادى النفس ؛ د : معادى النفس . ( 5 ) . مجمع د ، م : يعنى نيكوكارى نه آن است كه به ظاهر مشغول شوند ، چنان‌كه عوام شده‌اند ، بلكه بپرهيزند - ( م ، بپرهيزيد از ) كه خورسندى به ظاهر نمودن ( م ) در دين سبب مقالت باشد و خارج مقالت اصحاب مذاهب را -